Wydawca treści Wydawca treści

Ochrona lasu

Las, jako trwały element biosfery i podstawowy składnik środowiska przyrodniczego oraz jako dobro całego narodu, podlega szczególnej ochronie ze strony państwa, co znalazło odzwierciedlenie w licznych ustawach, rozporządzeniach, zarządzeniach, instrukcjach i zasadach.

Ochrona lasu była, jest i będzie jedną z ważniejszych dziedzin gospodarki leśnej.

Podstawowym obiektem jej działalności jest ekosystem leśny, co oznacza, że cele

ochronne odnoszą się nie tylko do drzewostanu (mimo że jest to z punktu widzenia

interesu człowieka najważniejszy komponent ekosystemu leśnego), lecz także do

biotopu i całej biocenozy, a więc do wszystkich elementów składowych lasu (takich

jak drzewostan, gleba, ściółka, runo, podszyt, fauna, flora i in.).

 

Głównymi celami ochrony ekosystemów leśnych, uwzględniającymi istniejące

i spodziewane zagrożenia oraz wzrost zapotrzebowania społeczeństwa na pełnione

przez las funkcje, są:

a) zapewnienie ochrony wszystkich lasów, a szczególnie takich elementów ekosystemu

leśnego, jak np. drzewostany, materia organiczna czy rzadkie składniki

biocenoz leśnych;

b) godzenie gospodarczego rozwoju kraju z ochroną przyrody i wykorzystaniem

zasobów leśnych;

c) poprawa zdrowotności ekosystemów leśnych poprzez zwiększanie biologicznej

odporności drzewostanów na działanie szkodotwórczych czynników biotycznych,

abiotycznych i antropogenicznych;

d) regulowanie intensywności użytkowania zasobów leśnych oraz funkcji

ochronnych, społecznych i innych pełnionych przez las, tak aby czynności te

nie mogły zagrozić trwałości lasów i nie wpływały negatywnie na stan drzewostanów.

 

W ochronie ekosystemów leśnych obowiązują następujące zasady:

a) profilaktyka, której głównym zadaniem jest zapobieganie powstawaniu gradacji

szkodliwych owadów i chorób;

b) holistyczne, czyli całościowe podejście do ochrony ekosystemów leśnych,

c) objęcie systemową ochroną większych niż drzewostan układów przestrzennych

(ekosystemów, fizjocenoz itp.);

d) pozostawianie w lesie zagospodarowanym określonej masy martwych drzew

i ich fragmentów do naturalnego rozkładu;

e) ochrona różnorodności biologicznej;

f) korzystanie z aktualnej wiedzy wielu dyscyplin naukowych (ekologii, entomologii,

fitopatologii, hodowli, urządzania i użytkowania lasu i in.) przy opracowywaniu

programów ochrony ekosystemów leśnych;

g) minimalizacja szkód ekologicznych, które mogą wystąpić na skutek wykonywanych

zabiegów ochronnych;

h) stosowanie integrowanej ochrony roślin;

i) uwzględnienie w podejmowaniu decyzji gospodarczych szkód i strat, które mogłyby

powstać, gdyby zabieg ochronny nie został wykonany.

 

Zabiegi ochronne

 

1. Celem stosowanych zabiegów ochronnych, chroniących przed szkodnikami i patogenami chorobotwórczymi, jest ograniczenie występowania tych organizmów do

poziomu niepowodującego szkód gospodarczo istotnych.

2. Zabiegi ochronne należy wykonywać tylko w przypadku zagrożeń powodujących

znaczne uszkodzenie lasu i zaburzenie jego różnorodnych funkcji oraz istotnego zagrożenia produkcji drewna.

3. Metody ochrony lasu różnią się skutecznością, wpływem na środowisko, nakładami finansowymi, przydatnością w zróżnicowanych i zmieniających się warunkach atmosferycznych, siedliskowych, topograficznych, epidemiologicznych. Z tego względu celowe jest stosowanie integrowanych metod ochrony lasu, opartych na starannie przemyślanym i zaplanowanym programie, obejmującym działania modyfikujące środowisko w kierunku zmian niekorzystnych dla sprawców szkód, a korzystnych dla ich wrogów naturalnych (parazytoidów, drapieżców, entomopatogenów itp.). Modyfikując środowisko, należy w pełni wykorzystać możliwości metod biologicznych, chemicznych, hylotechnicznych i innych.